بهترین ضدلک‌های موجود در بازار
بهترین ضدلک‌های موجود در بازار
خرداد ۹, ۱۳۹۹
همه‌ی چیز‌هایی که باید درباره‌ی اسید هیالورونیک بدانید
همه‌ی چیز‌هایی که باید درباره‌ی اسید هیالورونیک بدانید
خرداد ۱۵, ۱۳۹۹
زمان مطالعه : ۱۰ دقیقه

Discoloration یا تغییر رنگ پوست یکی از شایع‌ترین مشکلات پوست است که بیشتر از آسیب‌های سلامتی باعث آسیب روحی و روانی به فرد می‌شود. به راستی لک پوست چیست و چرا به وجود می‌آید؟ با توجه به تنوع دلیل آن- اشعه خورشید، مشکلات جدی پوست و یا ژنتیک( چند مورد محدود) خلاص شدن از شر لک‌ها می‌تواند چالش برانگیز باشد. در ادامه و از زبان متخصصان پوست درباره‌ی تغییر رنگ پوست بیشتر می‌خوانیم.

اگر شما هم با لک پوستتان درگیرید این مقاله را تا انتها بخوانید، همچنین به صفحه‎ی اینستاگرام سایت سُرمه‌سا سر بزنید تا در چالش ضدلکی که به زودی آغاز خواهیم کرد شرکت کنید.

رنگ طبیعی پوست ما به سه عامل هموگلوبین، کاروتنوئید و پیگمنت ملانین بستگی دارد. ملانین ماده‌ایست که توسط سلول‌های ملانوسیت در پوست تولید می‌شود. عامل اصلی تعیین کننده رنگ پوست ما ملانین است و اختلافات نژادی در رنگ پوست مربوط به این رنگدانه است. در افراد سفید پوست تولید ملانین بسیار کمتر از افراد دارای پوست تیره است، و هرچه که رنگ پوست افراد تیره‌تر می‌شود تولید ملانین در پوست آنها افزایش یافته است.

ملانین غیر از تولید رنگ وظیفه‌ی محافظت از پوست ما در مقابل آفتاب را نیز به عهده دارد. به این ترتیب که با تابش نور آفتاب به سطح پوست ملانوسیت‌ها ملانین بیشتری برای محافظت از DNA سلول‌های پوستی تولید می‌کنند. در بعضی موارد تجمع و ته نشین شدن مقدار زیادی ملانین در قسمت‌هایی از پوست سبب ایجاد لک می‌شود. به همین دلیل است که ضدآفتاب در صدر محصولات پیشگیری از لک جا دارد.

تغییر رنگ پوست چیست؟

وقتی متوجه نقطه‌های تیره یا لکه‌های تغییررنگ‌داده روی چهره‌ی خود در آیینه می‌شوید احتمالا به دلیل تجمع رنگدانه‌هاست( که از آن به هایپرپیگمنتاسیون  یاد می‌شود.).

با توجه به صحبتهای متخصص پوست دکتر Joshua Zeichner, M.D  “هایپرگمنتاسیون افزایش رنگدانه‌ها ( ملانین)یی است که سلولهای پوست شما تولید می‌کنند.

تازه‌ترین مطالعات نشان می‌دهد که ممکن است آلودگی ناشی از ترافیک و لکه‌های تیره پوست با یکدیگر مرتبط باشند.

تحقیقی از مجله Journal of Investigative Dermatology دریافته است کسانی که در معرض دی اکسید نیتروژن قرار دارند لک‌های تیره بیشتری را روی گونه‌هایشان تجربه می‌کنند، اما این لک‌ها بر روی گونه‌های زنانی که بیشتر در معرض آلودگی هوا قرار دارند واضح‌تراند.

چه عواملی باعث تغییر رنگ پوست می‌شوند؟

بیشترین عوامل موثر در تغییر رنگ پوست ژنتیک، هورمون‌ها، سوانح پوستی مثل بریدن، بیرون ریختن شدید، آلودگی هوا و اشعه خورشید هستند. طبق گفته‌های آکادمی متخصصان پوست آمریکا( AAD )، هنگام حضور در معرض نور آفتاب پوست ما در وضعیت محافظت قرار می‌گیرد و تولید ملانین را برای محافظت از خویش درمقابل اشعه‌های مضر آفتاب افزایش می‌دهد.

تغییر رنگ پوست انواع متفاوتی دارد، بعضی از این انواع با استفاده از محصولات غیرنسخه‌ای و با رعایت یک پروتکل ضدلک تا حد زیادی قابل درمان یا کمرنگ شدن هستند، اما بعضی از آنها مادرزادند و یا حاصل تغییرات ژنتیکی هستند که برای آگاهی از امکان و شیوه‌های درمان آنها باید به پزشک مراجعه کنید.

در ادامه انواع مشکلات لک پوست را توضیح می‌دهیم تا اگر شما نیز با لک پوست دست و پنجه نرم می‌کنید نسبت به آن آگاهی بیشتری داشته باشید.

تغییر رنگ‌های مادرزادی پوست

همانطور که از اسم آن پیداست رنگ غیرعادی پوست هنگام تولد یا چند هفته بعد از آن ظاهر می‌شوند. اگرچه اکثر این علائم مادرزاد قابل اعتنا نیستند، اما بعضی از انواع مشخص آنها که در ادامه توصیف می‌کنیم ممکن است سبب خطراتی برای سلامتی شوند.

خال اوتا( Nevus of Ota )

لک اوتا بیشتر در نواحی اطراف چشم ایجاد می‌شود.

خال اوتا در ناحیه پیشانی و صورت ( اطراف چشم ) ایجاد می شود. ممکن است در چشم ( قرنیه ، شبکیه ، عنبیه ) بخش های پر رنگدانه دیده شود. خال هوری مشابه خال اوتا است با این تفاوت که در هر دو طرف صورت دیده می شود. خال اوتا در آسیا بسیار شایع است.( بسیم رویان طب )

خال‌های اوتا دارای رنگ بندی خاکستری / آبی یا قهوه ای / خاکی هستند. سلولهای این خالهای مادرزادی اغلب در اعماق درم ( میان پوست ) وجود دارند.

لک مغولی( Mongolian spots )

لک مُغولی یا درمال ملانوسیتوز در پزشکی به لکه بزرگ مادرزادی به رنگ قهوه‌ای یا آبی یا کبود گفته می‌شود که معمولاً بر روی بخش پایین کمر و کپل نوزادان دیده می‌شود. این لکه‌ها بی‌آزار هستند و بیشتر در نوزادان در نژادهای تیره‌پوست و زردپوست دیده می‌شوند. این لکه‌ها می‌توانند در شانه، قسمت فوقانی پشت، بازوها، مچ دست، مچ پا، پا و قسمت جانبی شکم دیده شوند. این لکه بزرگ ظاهری شبیه به کهیر پوستی دارد. لکه مغولی معمولاً سه تا پنج سال پس از به دنیا آمدن از میان می‌رود. ( ویکی پدیا )

لک های شیرقهوه( Café-au-lait spots (French for “coffee with milk”) )

لک شیرقهوه

لکه‌های شیرقهوه (انگلیسی: Café au lait spots‎) یا ماکول‌های شیرقهوه (انگلیسی: Café au lait macules‎)، خال‌های مادرزادی مسطح و رنگدانه‌دار هستند. این نام از واژگانِ فرانسوی «کَـفه اوله» به معنایِ «قهوه با شیر» گرفته شده و به رنگ قهوه‌ایِ روشنِ این لکه‌ها اشاره دارد. گاهی به این لکه‌های مادرزادی «لکه‌های زرافه‌ای» یا «لکه‌های شبیه سواحل مِـین» هم می‌گویند.

لکه‌های شیرقهوه به‌سبب تجمع ملانوسیت‌های تولیدکنندهٔ رنگدانه در لایهٔ روپوست ایجاد می‌شود. این لکه‌ها مادام‌العمر هستند و ممکن است با گذر زمان، بزرگتر یا بیشتر هم بشوند. لکه‌های شیرقهوه به‌خودی‌خود، بی‌خطرند؛ اما گاهی ممکن است نشانهٔ بیماری‌هایی نظیر نوروفیبروماتوز نوع ۱ و نشانگان مک‌کین-آلبرایت باشند. ( ویکی پدیا )

خال Nevi (moles)

این لک‌ها ممکن است از قهوه‌ای روشن تا تیره باشند. ممکن است مسطح یا برجسته باشند. اگرچه اغلب خال‌ها بی خطرند اما بعضی از آنها ممکن است سبب بروز مشکلاتی شویند. بعضی از آنها ممکن است باعث نوعی از سرطان پوست به اسم ملانوما شوند. به همین دلیل باید حواسمان به خال باشد  تا چنانچه دچار  خونریزی، درد، خشکی و تغییر رنگ، فرم، تقارن، رنگ لبه‌ها و سایز شدند به پزشک مراجعه کنیم.

بهترین راه برای چک کردن وضعیت خال‌ها ABCDE است:

  • A for asymmetry : (تقارن ) اگر خال‌تان را به صورت فرضی نصف کنید هر دو سمت باید مثل هم باشند.
  • B for border: ( مرز ) مرز خال شما باید یکدست باشد.
  • C for color:( رنگ ) خال شما باید یک رنگ داشته باشد و رنگ‌های متنوع مخصوصا قرمز یا آبی نباشد.
  • D for diameter:( اندازه ) خال‌های کوچکتر از ۰.۶ سانتی متر معمولا بی‌خطرند. اگر سایز خال شما تغییر کرد، مخصوصا اگر بزرگتر از ۰.۶ سانتی متر شد باید آن را بررسی کنید.
  • E  for evolving or elevation:( برجستگی ) اگر خال شما اول مسطح بود اما بعدا برجسته شد، یا اگر متوجه خونریزی، درد و خشکی شدید باید آن را بررسی کنید.

اگر هرکدام از این تغییرات اتفاق افتاد باید خال را بررسی کنید، و اگر در خانواده سابقه ملانوما دارید، باید به صورت منظم تحت نظر پزشک باشید.

لک‌های عروقی مادرزاد

دسته‌ی دیگری از لک‌های مادرزادی پوست، لک‌های عروقی‌اند که در اثر فشار خون اتفاق می‌افتند. لک‌های عروقی نیز چند دسته‌اند که هر کدام از آنها را به اختصار توضیح می‌دهیم.

لک‌های ماکولا

لک‌های ماکولار لک‌های مسطح قرمز کم‌رنگی‌اند که هرجای بدن می‌توانند ظاهر شوند. این لک‌ها شایع‌ترین نوع لک‌های عروقی مادرزادند. معمولا به دو شکل ظهور می‌کنند. “Angle Kisses”  که روی پیشانی و پلک‌ها ظاهر می‌شود و معمولا بعد از سن دو سالگی محو می‌شوند. یا “Strok bites”  که معمولا پشت گردن ظاهر می‌شود و تا سالهای بلوغ هم ممکن است باقی بماند. از آنجاییکه این لک ها اغلب ملایم و بدون ضررند، نیازی به درمان ندارند.

همانژیوم

همانژیوم یک لکه مادرزادی به رنگ قرمز روشن است که در لحظه تولد یا در هفته اول و دوم زندگی نوزاد روی پوست او ظاهر می شود. ظاهر این لکه برآمده و لاستیکی شکل بوده و از رگ های خونی اضافه در پوست تشکیل شده است. همانژیوم (Hemangioma) نوعی از تومور است که بعد از مدتی متوقف شده و برخلاف تومورهای سرطانی محو می شود. سلول های به وجود آورنده همانژیوم بسیار شبیه به سلول های به وجود آورنده رگ های خونی هستند. همانژیوم در زیر میکروسکوپ شبیه یک رشته از رگ های خونی در هم تنیده است. این سلول ها با تکثیر باعث رشد و ضخیم تر شدن عارضه پوستی همانژیوم می شوند. معمولاً این ضایعه پوستی بیشتر به جای تمایل به پخش شدن در قسمت های دیگر پوست، تمایل به متورم شدن دارد.( پزشکت )

لکه شرابی

لکه شرابی لکه ای قرمز یا بنفش است که معمولا روی صورت ظاهر می شود. این لکه بیشتر در دوران کودکی ظاهر می شود و اگر به موقع درمان نشود، با افزایش سن، تیره تر می شوند. زیرا خون نمی تواند در آن به راحتی جریان یابد و به مرور زمان لکه ها ممکن است ضخیم و برآمده شوند.

اختلالات تغییر رنگ پوست

آلبینیسم

کودک مبتلا به آلبینیسم

آلبینیسم (Albinism) یا زالی شامل یک گروه از اختلالات ارثی است که با تولید کم و یا عدم تولید رنگدانه ملانین مشخص می‌شوند. نوع و میزان ملانینی که بدن شما تولید می‌کند رنگ پوست، موها و چشم شما را تعیین می‌کند. بیشتر افراد مبتلا به آلبینیسم نسبت به آفتاب حساسیت دارند و در معرض خطر بالاتر ابتلا به سرطان پوست قرار دارند. اگرچه هیچ درمانی برای آلبینیسم وجود ندارد، افراد مبتلا به این اختلال می‌توانند کارهایی را برای حفاظت از پوست و بهبود بینایی خود انجام دهند.

ملاسما

ملاسما در بین زنان یکی از شایع‌ترین انواع لک است.

ملاسما لکه قهوه ای رنگ یا برنزه ای رنگ بسیار شایعی است که بیشتر در سنین تولید مثل روی پوست زنان ایجاد می شود. این لکه ها بیشتر بر روی گونه ها، لب بالایی، پیشانی و چانه زنان ۲۰ تا ۵۰ سال به وجود می آید. ملاسما شیوع کمتری در بین مردان داشته و تصور بر این است که علت اصلی بروز آن قرار گرفتن در معرض نور خورشید، هورمون های خارجی مثل مصرف قرص های ضد بارداری و تغییر سطح هورمون ها در حین بارداری است. به طور کلی عارضه پوستی ملاسما در بین زنان باردار خصوصاً نژادهای آسیایی، لاتین و دارای پوست تیره شایع بوده و بیشتر مبتلایان متعلق به مناطقی مثل آسیا، اسپانیا و خاورمیانه هستند.

AAD  تاکید می‌کند ملاسما، که معمولا در نواحی در معرض نور آفتاب ظاهر می‌شود، در هر جای بدن می‌تواند اتفاق بیافتد. در حالی که قرار گرفتن در معرض آفتاب یکی از عوامل مرتبط با ملاسما است، عوامل دیگری مانند نوسنات هورمونی دوران بارداری نیز می‌توانند دخیل باشند. اگر تغییر رنگ پوست شما در اثر ملاسما باشد، احتمال دارد به مرور زمان و خود به خود محو شود.

PIH (post-inflammatory hyper- or hypopigmentation)

PIH یا لک بعد از التهاب دائمی نیست اما درمان آن ممکن است چند ماه طول بکشد.

اگر پوست شما دچار سوختگی، عفونت، زخم و هر آسیب دیگری شده باشد، ممکن است متوجه افزایش رنگدانه‌ها در منطقه‌ی آسیب دیده شده باشید. این نوع از تغییرات معمولا دائمی نیستند اما محو شدن و خوب شدن آنها ممکن است چندین ماه طول بکشد. در موارد هایپرپیگمنتاسیون( لک‌های تیره ) کرم‌های روشن کننده بدون نسخه ممکن است به کمرنگ شدن آنها کمک کند. استفاده مداوم از ضدآفتاب را فراموش نکنید زیرا نور خورشید می‌تواند لک های تیره را پررنگ تر کند.

ویتیلیگو

پیسی، بَرَص، لک و پیس یا ویتیلیگو (Vitiligo) یک اختلال تولید رنگدانه است که در آن ملانوسیت‌ها (سلولهایی که رنگدانه تولید می‌کنند) در قسمت‌هایی از پوست، غشاهای مخاطی و شبکیه تخریب شده‌اند. در نتیجه لکه‌های سفیدپوست درنواحی مختلف بدن ظاهر می‌شوند. مویی که در نواحی مبتلا به پیسی رشد می‌کند معمولاً سفید می‌شود. در ویتیلیگو سیستم ایمنی بدن دچار اختلال می‌شود و به سلولهای ملانوسیت که وظیفه تولید رنگدانه‌های پوست را برعهده دارند حمله کرده و آنها را تخریب می‌کند. به همین دلیل این نقاط از پوست بدون رنگ و سفید خواهند ماند.

چطور فرق بین کک و مک و لک‌های تیره را بفهمیم؟

لک پوست چیست و چرا به وجود می‌آید؟

ممکن است لک‌های تیره ناشی از آفتاب و کک و مک مثل هم به نظر بیایند، اما نکات کوچکی وجود دارد که می‌توانید تفاوت آنها را متوجه شوید.

“کک و مک سلولهای بسیار فعالی هستند که ملانین زیادی تولید می‌کنند. این سلولها وقتی در معرض خورشید قرار می‌گیرند پررنگ‌تر می‌شوند و با افزایش سن محو می‌شوند.”

لک‌های آفتاب در اثر اشعه آفتاب بوجود می‌آیند، اما معمولا سایز آنها از کک و مک بزرگتر است. ” هنگامی که در معرض آفتاب هستیم، سلولهای تولید ملانین در بدن  برای مراقبت از پوست ما در مقابل اشعه‌های UVA/UVB فعالیت بیشتری می‌کنند.” وقتی سلولها بیش از حد ملانین تولید می‌کنند باعث می‌شوند آن ناحیه تیره‌تر دیده شود، و در نتیجه لک آفتاب تشکیل می‌شود.

لک پوست چیست و چرا به وجود می‌آید؟

بیشتر بخوانید: بهترین ضدلک‌های موجود در بازار

چگونه می‌توانم از تغییر رنگ پوستم جلوگیری کنم؟

اگر تغییر رنگ پوست شما در اثر عوامل محیطی مثل تشعشعات بیش از اندازه خورشید یا آلودگی هوا باشد، بهترین روش برای جلوگیری از تشدید آن محافظت از پوستتان است که شامل استفاده‌ی هر روزه  از یک ضدآفتاب طیف وسیع ( محافظت در مقابل اشعه‌های UVA/UVB ) با حداقل SPF15 و بیشتر است و در کنار آن استفاده از محصول آنتی اکسیدانی که رادیکالهای آزاد را خنثی کند. برای بیشترین محافظت از لباسهای محافظ و کلاه‌های سایه‌بان استفاده کنید و سعی کنید تا جایی که می‌شود در ساعاتی که اشعه‌های خورشید در شدیدترین حالت خود هستند(۱۰ صبح تا ۲ بعد از ظهر) در معرض آن نباشید.

برای درمان لک چه اقداماتی می‌توان انجام داد؟

درمان لک یک پروسه‌ی طولانی و زمان‌بر است که در بعضی موارد به هیچ عنوان نباید شخص در منزل به آن بپردازد. برای اینکه در حین روند درمان به پوستمان آسیب نرسانیم بسیار مهم است که نوع لک پوستمان را تشخیص بدهیم. چنانچه با خواندن مشخصات انواع لک نتوانستید نوع لک پوستتان را بشناسید بهتر است به یک متخصص پوست مراجعه کنید. بین انواع لک‌هایی که در بالا برشمردیم، دو نوع لک در بین افراد متداول است که با استفاده از محصولات بدون نسخه موجود در داروخانه امکان درمان آنها توسط خودمان و در منزل مهیاست. ملاسما و PIH.

البته ذکر این نکته ضروری است که منظور ما از درمان لک، تغییر وضعیت فعلی به وضعیت بهینه است و ممکن است اثرات لک به صورت کامل محو نشوند.

منبع اصلی من برای نوشتن این مقاله وبسایت کلینیک کلیولند بوده است.

 

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *